Şirket kurarken ilk soru yalnızca “hangi belgeler gerekiyor?” değildir. Faaliyetin niteliği, ortak sayısı, sorumluluk paylaşımı, beklenen gelir-gider yapısı, çalışan planı ve yönetim ihtiyacı birlikte değerlendirilmelidir. Ankara’da şirket kurmayı planlayan girişimciler için süreç; doğru hukuki yapıyı belirlemek, kuruluş işlemlerini tamamlamak ve işe başladıktan sonraki vergi ve sosyal güvenlik yükümlülüklerini takvime bağlamak şeklinde ilerler.
Şahıs işletmesi mi, sermaye şirketi mi?
Şahıs işletmesi ile limited veya anonim şirket arasında her girişimci için geçerli tek bir doğru seçenek yoktur. Şahıs işletmesinde kuruluş ve idari süreçler genellikle daha yalın yürür; işletme sahibi ile işletme arasındaki hukuki ve mali ayrım sermaye şirketlerindeki kadar belirgin değildir. Sermaye şirketlerinde ortaklık, yönetim ve pay devri gibi konular şirket sözleşmesi ve Türk Ticaret Kanunu çerçevesinde düzenlenir; buna karşılık ticaret sicili, şirket kararları ve muhasebe yükümlülükleri daha kapsamlı olabilir.
Vergi oranı veya ilk kuruluş masrafı tek başına karar ölçütü olmamalıdır. Beklenen kâr, işletmeden düzenli para çekme ihtiyacı, ortakların sorumluluğu, yatırım alma veya pay devri olasılığı, faaliyet alanının lisans ve izin şartları ile şirketin kapanış süreci karşılaştırılmalıdır. Rakamlar faaliyet ve döneme göre değişebileceği için, 2026’da karar vermeden önce güncel vergi, ticaret sicili ve noter giderlerini dosyanıza göre teyit edin.
1. Faaliyet modelini ve adresi netleştirin
Kuruluş öncesi yapılacak işin kapsamını, müşterilerin kim olacağını, satış kanalını, ortakları ve işyerinin adresini belirleyin. NACE faaliyet kodu, vergi mükellefiyetinin ve bazı idari bildirimlerin doğru kurulması için önemlidir. Fiilen yapılacak işi doğru tanımlayın; yalnızca ileride eklenebilir düşüncesiyle ilgisiz faaliyet kodları seçmek, sicil ve vergi kayıtlarında gereksiz uyumsuzluk yaratabilir.
İşyerinin kira, tapu veya kullanım durumunu; apartman ve belediye kurallarını; faaliyet için özel izin veya mesleki şart gerekip gerekmediğini önceden inceleyin. E-ticaret veya evden çalışma modeli de vergi ve adres yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz. Adresin ve faaliyetin gerçek çalışma biçimiyle uyumlu olması gerekir.
2. Şirket türünü ortaklık ve sorumluluk açısından değerlendirin
Tek kişiyle faaliyete başlanacaksa şahıs işletmesi veya tek ortaklı sermaye şirketi seçenekleri incelenebilir. Birden fazla ortak varsa sermaye katkısı, görev paylaşımı, imza yetkisi, kâr dağıtımı, ayrılma ve anlaşmazlık durumları kuruluş öncesinde konuşulmalıdır. Ortaklar arasındaki beklentileri sözleşme ve şirket kararlarıyla uyumlu hale getirmek, sonradan yaşanabilecek uyuşmazlıkları azaltır.
Limited şirket ile anonim şirketin kuruluş, yönetim, pay devri ve karar alma süreçleri farklıdır. Faaliyet ölçeği, yatırım ihtimali ve ortaklık yapısı dikkate alınmadan yalnızca yaygın olduğu için şirket türü seçmeyin. Bir mali müşavir ve ihtiyaç varsa şirketler hukuku alanında çalışan bir hukukçu ile senaryoları karşılaştırın.
3. Sermaye şirketlerinde MERSİS ve ticaret sicili
Limited ve anonim şirket kuruluş başvuruları, şirket sözleşmesinin hazırlanması ve ticaret sicili işlemleri bakımından MERSİS ve ilgili ticaret sicili müdürlüğü sürece dahil olur. Ticaret Bakanlığının açıklamasına göre ticaret sicili işlemleri MERSİS üzerinden yürütülür; tescili gereken bilgiler sicile kaydedilir ve ilgili mevzuat uyarınca ilan edilir. Başvuru akışındaki onaylar ve istenen belgeler şirket türüne, ortaklara ve özel duruma göre değişebilir.
Şirket sözleşmesi, unvan, merkez adresi, temsil ve ilzam yetkileri, sermaye ve ortak bilgileri baştan dikkatle hazırlanmalıdır. Başvuru öncesinde unvan uygunluğunu kontrol edin; kimlik ve yetki belgelerini, sermaye taahhüdünü ve sicilin istediği ekleri tamamlayın. Evrak eksikliği veya bilgiler arasındaki uyumsuzluk tescil sürecini uzatabilir. Ankara’daki ilgili ticaret sicili müdürlüğünün güncel belge ve işlem duyurularını başvuru gününde ayrıca kontrol edin.
4. Şahıs işletmesinde işe başlama ve vergi kaydı
Şahıs işletmesi kuruluşunda işe başlama bildirimi, faaliyet ve mükellefiyet bilgilerinin doğru bildirilmesi, vergi dairesi süreçleri ve gerekli defter kayıtları planlanmalıdır. Faaliyetin serbest meslek, ticari kazanç veya başka bir kapsamda değerlendirilmesi farklı yükümlülükler doğurabilir. İnternet üzerinden yapılan satışlar, danışmanlık veya evden yürütülen faaliyetler de otomatik olarak vergiden muaf sayılmaz; iş modelinin hukuki ve vergisel niteliği incelenmelidir.
5. Tescilden sonra tamamlanacak işler
- Vergi mükellefiyeti ve faaliyet bilgilerini kontrol edin; işe başlama ve yoklama gibi süreçlerin durumunu izleyin.
- Defter tutma yöntemi, belge düzeni ve beyanname takvimini faaliyet türüne göre kurun.
- e-Fatura/e-Arşiv yükümlülüğünü ciro, faaliyet alanı ve yürürlükteki düzenlemeler üzerinden kontrol edin; her yeni işletmenin aynı tarihte zorunlu geçiş yaptığı varsayımına dayanmayın.
- Çalışan istihdam edilecekse işe giriş, bordro, iş sağlığı ve güvenliği ile SGK bildirimlerini işe başlamadan planlayın.
- Banka, ödeme kuruluşu, e-ticaret platformu ve muhasebe kayıtlarının belge düzeniyle tutarlı olmasını sağlayın.
- Kira, abonelik, izin ve ruhsat gibi işletme giderlerinin belgelerini kuruluş tarihinden itibaren düzenli saklayın.
Şirket kuruluşunda sık yapılan hatalar
Şirket türünü yalnızca ilk masrafa göre seçmek, ortaklar arasındaki görev ve yetkileri belirsiz bırakmak, faaliyet kodunu gerçek işe göre belirlememek, e-belge yükümlülüğünü son güne kadar kontrol etmemek ve kuruluş sonrası beyanname takvimini gözden kaçırmak sık görülen sorunlardır. Bir diğer hata, internetteki eski bir maliyet tablosunu 2026 için geçerli kabul etmektir. Harç, noter gideri, sermaye şartı ve vergi uygulamaları güncelliğini yitirebilir; karar öncesinde resmi kaynak ve profesyonel değerlendirme kullanın.
Resmi kaynaklar
Ticaret Bakanlığının MERSİS açıklaması ve Ticaret Sicili bilgilendirmesi kuruluş akışının resmi çerçevesini sunar. Vergi yükümlülükleri için GİB’in güncel vergi takvimini ve faaliyet türünüze ilişkin güncel rehberleri kontrol edin.
Ankara genelinde kuruluş öncesi mali müşavir görüşü
Kuruluş planınız varsa; faaliyet alanınızı, ortak sayınızı, tahmini gelir ve giderlerinizi, çalışan ihtiyacınızı ve düşündüğünüz şirket türünü birlikte değerlendirin. BRC Mali Müşavirlik, Ankara genelinde şirket kuruluşu ve kuruluş sonrası muhasebe süreçleri için destek sunar. Görüşmeye iş modeliniz ve adres planınızla hazırlanmanız, seçenekleri daha net karşılaştırmayı sağlar.
Bu rehber genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; şirket türü ve kuruluş süreci somut faaliyete göre değişir. Sermaye, harç, vergi ve tescil şartlarını başvuru öncesinde güncel resmi kaynaklardan teyit edin. İçerik kontrol tarihi: 24 Eylül 2026.